نبودند اما در حكم مستحقّ بودند و جايز است به دليل از دست دادن آن ، خود را به صفت ظالم متّصف كنند . و اين معنى فَتَكُونا مِنَ الظَّالِمِينَ ( پس از ستمكاران خواهيد شد ) است . و اگر گفته شود : اگر بنا به اعتقاد شما آدم عليه السّلام مرتكب معصيتى نشده است پس چرا به عنوان تنبيه از بهشت اخراج شده ، لباسش از او گرفته شد ؟ آيا بنا به آيهء فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطانُ لِيُبْدِيَ لَهُما ما وُورِيَ عَنْهُما مِنْ سَوْآتِهِما « 1 » و آيهء فَأَخْرَجَهُما مِمَّا كانا فِيهِ « 2 » رانده شدن از بهشت و عريان شدن به عنوان مجازات اين گناه نبوده است ؟ مىگوييم : نفس رانده شدن از بهشت ، عقاب ( تنبيهى ) نيست . زيرا گرفتن لذّت و منفعت ، عقوبت شمرده نمىشود . عقوبت ، زدن و آزارى است كه از سر تحقير و اهانت باشد . كنده شدن ( جدا شدن ) لباس و آشكار شدن عورت نيز چنين است و اگر مجاز بوديم اين مسائل را عقوبت بدانيم آن را به دليل اينكه پيامبران عليهم السّلام مستحقّ عقاب نمىشوند ، ردّ مىكرديم بنابراين در آنجايى كه احتمال عقاب نيست ، نفى آن لازم مىنمايد . و شايسته است كه موضوع را عقاب ( تنبيه ) نشمريم . و اگر گفته شود : اگر اين امور ( اخراج از بهشت و . . . ) عقوبت نبوده است پس چيست ؟ مىگوييم : اينكه خداوند متعال مىدانسته است مصلحت ، مقتضى باقى گذاردن آدم عليه السّلام در بهشت و تكليف او در آنجا بوده است ، مشروط بر آن‌كه از آن گياه نمىخورد پس اگر از آن گياه بخورد اين مصلحت تغيير يافته و اخراج و تكليفش در سرايى ديگر ، مصلحت خواهد بود ؛ غيرممكن و ممتنع نيست . سخن در مورد برگرفته شدن لباس ، گرچه پس از خوردن از آن گياه باشد ، نيز چنين مىباشد . يعنى اينكه مصلحت پيش از خوردن ، باقى بودن لباس و پس از آن ، بركندن آن بوده است . و اين كه ابليس به عنوان اخراج‌كننده خوانده شده است به دليل وسوسهء آن دو و آراستن كار ايشان است . اگرچه به عنوان مجازات تلقى نشود ، آن را به شرط [ تغيير ] مصلحت حمل مىكنيم . همان گونه او بدليل اغواگريش به عنوان آشكاركننده عورتهايشان ناميده شده است به‌گونه‌اى كه بدانچه در علم خداى متعال در خصوص نزع لباس پس از انجام آن عمل بوده

--> ( 1 ) - اعراف ( 7 ) آيهء 20 . پس شيطان آن دو را وسوسه كرد تا آنچه را كه از اندامشان پنهان بود آشكار سازد . ( 2 ) - بقره ( 2 ) آيهء 36 . و آن دو را ازآنجايىكه در آن بودند ، خارج كرد .